Aprelin 2-də AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında (MEK) Kəlbəcərin tanınmış ziyalılarından olan Arif Süleymanovun “Başlıbel qətliamı: üç yüz illik “Qarabağ problemi”nin qanlı səhifələri” kitabının təqdimatı keçirilib.

Millət vəkilləri, alimlər, ictimai-siyasi xadimlər, media və ictimaiyyət nümayəndələrinin iştirak etdiyi təqdimat mərasimində öncə şəhidlərin və faciə qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.

“Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri Xalid Kazımov tədbiri açaraq nəşr haqqında məlumat verib. Qeyd olunub ki, kitabda ermənilərin Cənubi Qafqaza köçürülməsinin, onların iki əsr boyu azərbaycanlılara qarşı törətdiyi soyqırımı cinayətləri və 1993-cü ildə Kəlbəcər rayonunun işğalı zamanı törətdikləri qətliamlar ətraflı təhlil olunur, Qarabağ müharibəsi və onun nəticələri haqqında tarixi sənədlərə söykənən faktlar təqdim edilir.

Kitabın müəllifi Arif Süleymanov ermənilərin tarix boyu Azərbaycan torpaqlarına əsassız iddialarından, dinc sakinlərə qarşı törətdikləri faciələrdən danışıb. Bildirib ki, Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı törətdiyi qətliamlardan biri 1993-cü ilin aprelində Kəlbəcər rayonunun Başlıbel kəndində həyata keçirilib. İşğal zamanı doğma torpaqlarını tərk etməyən 76 nəfər Başlıbel sakini kənd ərazisindəki kahalara sığınıb. Aprelin 18-də erməni hərbçiləri qadın, uşaq və yaşlıların gizləndiyi yeri aşkarlayıblar. Başlıbelin işğalı zamanı ermənilər tərəfindən 27 nəfər güllələnib.

Müəllif onu da qeyd edib ki, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin qətiyyəti nəticəsində, rəşadətli Ordumuzun qəhrəmanlığı ilə işğaldan azad edilən rayonlarda, o cümlədən Kəlbəcərdə bu gün sakinlər öz doğma kəndlərini ziyarət edirlər. A.Süleymanov diqqətə çatdırıb ki, faciəni yaşamış bir insan kimi vəzifələrindən biri də belə qətliamları dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq, cinayətkarların cəzalandırılmasına nail olmaqdır.

Elm və Təhsil Nazirliyi Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunun direktoru AMEA-nın müxbir üzvü Misir Mərdanov kitabın yüksək elmi və tarixi dəyərə malik olduğunu vurğulayıb. Alim belə tədbirlərin və nəşrlərin cəmiyyət üçün önəmini qeyd edərək onların geniş şəkildə təbliğinin vacibliyini bildirib. M.Mərdanov daha əvvəl ingilis dilində nəşr olunan kitabın xülasəsinin dünya ictimaiyyətinə təqdim edilməsini mühüm addım kimi qiymətləndirib və əsərin ərsəyə gəlməsində əməyi olan hər kəsə təşəkkürünü ifadə edib.

Milli Məclisin deputatı Cavanşir Feyziyev bildirib ki, Ermənistanın dinc azərbaycanlılara qarşı törətdiyi ən ağır müharibə cinayətlərindən olan Başlıbel qətliamı haqqında məlumatlar Prezident İlham Əliyevin 2021-ci il sentyabrın 24-də BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasında çıxışından sonra ABŞ Dövlət Departamentinin Demokratiya, İnsan Hüquqları və Əmək Bürosunun 2021-ci il dünya ölkələrində insan hüquqlarının vəziyyətinə dair illik hesabatına daxil edilib.

Deputat vurğulayıb ki, Arif Süleymanovun bu tədqiqat əsəri indiyədək çap olunmuş kitablara və məqalələrə, bütövlükdə hadisələrin tarixinə yeni yanaşmadır. Cavanşir Feyziyev Başlıbeldən danışarkən, ilk növbədə, mərhum professor Əli Mirzəyevin, Musa Əzizovun, jurnalist Zülfüqar Hüseynzadənin işıqlı xatirəsini hər zaman ehtiramla yad etdiklərini, ziyalılar Elxan Salahovun, Sönməz Ələkbərin, Xalid Kazımovun, Etibar Seyidağanın, Vüsalə Məmmədovanın əməyini yüksək qiymətləndirdiklərini diqqətə çatdırıb.

Əməkdar elm xadimi, professor Şahlar Əsgərov bu cür faciələrin araşdırılması və yaddaşlara həkk olunmasının vacibliyini qeyd edərək sözügedən kitabın tədqiqatçılar üçün mənbə olacağını vurğulayıb.

Yazıçı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Beynəlxalq Radiosunun proqram rəisi Natəvan Dəmirçioğlu Kəlbəcərin Azərbaycanın ən yüksək dağlıq ərazidə yerləşən rayonu olduğunu deyib. "Yüksəklikdə yaşayanların alçaqlıqlarla və alçaqlarla işi olmaz. Fəqət, kəlbəcərlilər 1993-cü ildə erməni alçaqlığına məruz qaldı. Bu hal daimi ola bilməzdi və olmadı. Xalqımızın o ucalıqlara qovuşması üçün dövlətin düzgün strategiyası, taktikası, diplomatiyası, peşəkar ordu quruculuğu və xalq mütəşəkkilliyi lazım idi. Prezident, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin liderliyi ilə bu tandem yarandı və biz Zəfər çaldıq. Bu mənada, Arif Süleymanovun təqdim olunan bu kitabı faciəvi hadisələrlə bərabər, Zəfər tariximizə də ayna tutur", – deyə o bildirib.

Tədbirdə daha sonra Milli Məclisin deputatları Pərvin Kərimzadə, Mircəlil Qasımlı, “Azərnəşr”in baş redaktoru Əlövsət Ağalarov, AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun şöbə müdiri Məhəmməd Cəbrayılov, Bakı Dövlət Universiteti İnformasiya və sənəd menecmenti fakültəsinin dekanı dosent Ələmdar Cabbarlı, şair Adil Cəmil, yazıçı Nüşabə Məmmədli, AzTV-nin əməkdaşı Natəvan Dəmirçioğlu, jurnalist Yasəmən Möhübbətqızı, şair Namiq Dəlidağlı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Xəyalə Əfəndiyeva və başqaları çıxış edərək Başlıbel qətliamının araşdırılmasının əhəmiyyətini qeyd edib, müəllifə yeni uğurlar arzulayıblar.

Tədbirdə Başlıbel faciəsi haqqında videoçarx nümayiş olunub, şeirlər səsləndirilib.