Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və  Ermənistan Respublikasının Baş naziri Nikol Paşinyan iki ölkə arasında sülhün əldə olunmasında göstərdikləri səylərə görə beynəlxalq “Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı”na layiq görülüblər.

Prezident İlham Əliyev aprelin 26-da İspaniyanın Gernika-Lumo şəhərində keçirilən mükafatın təqdimat mərasiminin iştirakçılarına müraciət göndərib.

Müraciətdə deyilir:

“Hörmətli dostlar,

Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülhün əldə olunması və dialoqun təşviqi istiqamətində göstərdiyim səylərə görə “Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı”na layiq görülməyim ilə əlaqədar Gernika-Lumo və Pforshaym şəhər Şuralarına, Gernika Sülh Muzeyinə, Mədəniyyət evinə və “Gernika Qoqoratuz” Sülh Araşdırmaları Mərkəzinə dərin minnətdarlığımı ifadə edirəm.

Gernika faciəsinin tarixi yaddaşını yaşatmaq, sülh və barışıq proseslərində töhfəsi olan insanları tanıtmaq məqsədi daşıyan bu mötəbər mükafata layiq görülmək böyük şərəfdir. Bu mükafatın 26 aprel – Gernika qurbanlarının anım günündə təqdim olunması xüsusi rəmzi məna daşıyır. 89 il əvvəl Gernikada dinc əhaliyə qarşı törədilmiş amansız cinayət ötən əsrin ən dəhşətli və qanlı səhifələrdən biridir. Hesab edirəm ki, dinc insanlara qarşı istənilən cinayət bütövlükdə bəşəriyyətə və insanlığa qarşı yönəlir. Gernika şəhərinin bu ağrı-acısını bölüşür, qurbanların əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad edirəm.

Gernika şəhərinin tarixindən irəli gələn sülh və barışıq mesajı bütün xalqlar üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Müharibələrin acı nəticələrini yaşamış xalqların xatirəsi və təcrübəsi gələcək nəsillərin daha sabit və təhlükəsiz dünyada yaşaması üçün mühüm dərs olmalıdır.

30 ilə yaxın müddət ərzində münaqişə şəraitində yaşamış, müharibənin ağır fəsadları ilə üzləşmiş Azərbaycan xalqı da sülhün və barışığın dəyərini çox yaxşı anlayır. Azərbaycan bu gün sülh şəraitində yaşamağın nə olduğunu öyrənir. Bu, bizim üçün yeni və qeyri-adi bir hissdir. Çünki müstəqilliyimizi bərpa edəndən bəri biz bu hissi yaşamamışdıq.

2025-ci ilin avqustunda Vaşinqton şəhərində baş tutmuş tarixi Zirvə Görüşündə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh sazişinin mətni paraflanmış, eyni zamanda Birgə Bəyannamə imzalanmışdır. Bununla da üç onillik ərzində davam edən münaqişə tamamilə sona çatmış, xalqlarımız üçün sülhün, barışığın, qarşılıqlı tərəfdaşlıq dövrünün əsası qoyulmuşdur.

Hazırda Azərbaycan bu yeni reallığa və sülh mühitində yaşamağa uyğunlaşır. Ümumi müsbət atmosfer, sabitliyə və təhlükəsizliyə daha çox inam bizi irəliləməyə və inkişaf gündəliyimizə daha çox vaxt və resurs ayırmağa imkan verir. Biz eyni zamanda sülhü möhkəmləndirmək və onu əməli fəaliyyətə çevirmək üçün addımlar atırıq və artıq hər iki cəmiyyətimiz sülhün iqtisadi, ticari və digər sahələrdə real faydalarının şahidi olur. Bu gün artıq Azərbaycanın neft məhsulları, üçüncü ölkələrdən taxıl və digər məhsullar ölkəmizin ərazisindən keçməklə Ermənistana ixrac edilir.

İki ölkə arasında etimad quruculuğu tədbirləri davamlı sülhün bərqərar olmasında mühüm rol oynayır. Dövlət səviyyəsində atılan addımlarla yanaşı, vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri arasında mütəmadi görüşlər bu prosesə müsbət töhfəsini verir.

Azərbaycanın və Ermənistanın nümunəsi göstərir ki, uzunmüddətli münaqişəyə, iztirablara və qarşılıqlı etimadsızlığa baxmayaraq, güclü siyasi iradə və beynəlxalq dəstək mövcud olduqda sülh əldə etmək mümkündür.

Hörmətli dostlar,

“Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı” yalnız artıq əldə olunmuş nailiyyətlərin tanınması deyil, həm də beynəlxalq birliyin ortaq rifahı, sülh naminə atılacaq gələcək addımlar baxımından mühüm ruhlandırıcı stimul və məsuliyyətdir.

Bu mükafata görə bir daha təşəkkürümü ifadə edir, sülh, dialoq və qarşılıqlı anlaşmanın təşviqi istiqamətində fəaliyyətinizdə hər birinizə uğurlar arzulayıram.”

***

Qeyd edək ki, “Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı” (The Gernika Award for Peace and Reconciliation) 1937-ci ildə İspaniyada Vətəndaş müharibəsi (1936-1939) zamanı Gernika şəhərində baş verən bombardmanın qurbanlarının xatirəsinə təsis edilib.  

26 aprel 1937-ci ildə faşist Almaniyasının millətçi diktator Fransisko Frankoya dəstək üçün göndərdiyi hərbi eskadrilyanın (Legion Condor) respublikaçıların (Franko əleyhdarları) əlində olan Gernika şəhərini bombalaması nəticəsində yüzlərlə insan həlak olmuş, şəhərdəki binaların üçdə ikisi dağılmışdı. Dünya tarixində ilk şəhər bombardmanı sayılan bu dəhşətli hadisə ispan rəssamı Pablo Pikassonun məşhur “Gernika” əsərində bədii təcəssümünü tapıb.

“Sülh və Barışıq üçün Gernika mükafatı” 2005-ci ildə təsis olunub. Gernika Sülh Muzeyi və Gernika Qoqoratuz Tədqiqat Mərkəzinin iştirakı ilə Gernika-Lumo (İspaniya) və Pforzheim (Almaniya) şəhər şuraları tərəfindən sülhə, münaqişələrin həllinə və xalqlar arasında dialoqun təşviqinə əhəmiyyətli töhfələr vermiş şəxslərə və ya təşkilatlara təqdim olunur.

2026-cı ildə mükafata, İlham Əliyev və Nikol Paşinyan ilə yanaşı, “Qlobal Sumud Humanitar Donanması” (“Global Sumud Humanitarian Flotilla”) – İsrailin Qəzza zolağındakı blokadasını yarmaq məqsədi ilə 2025-ci ilin iyulunda başlanan beynəlxalq dəniz təşəbbüsü də layiq görülüb.

Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin mükafatları bu ölkələrin İspaniyadakı səfirlərinə təqdim edilib.

Xatırladaq ki, bundan öncə Prezident İlham Əliyev və Baş nazir Nikol Paşinyan iki ölkə arasında sülhün edilməsində səylərinə görə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin beynəlxalq “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”na layiq görülüblər. Mükafatın təqdimolunma mərasimi 2026-cı il fevralın 4-də Əbu-Dabi şəhərində keçirilib.