"Bundan sonra da elə əsərlər yaranmalıdır ki, o əsərlər Ermənistanda yerləşən həmin torpaqların Azərbaycana məxsus olmasını daim, ardıcıl surətdə sübut etsin. Biz bunu etməliyik. Biz gələcək nəsillər üçün yol açmalıyıq."

Ümummilli Lider Heydər Əliyev

İnsan doğma yurdundan uzaq düşə bilər, amma doğma yurd heç vaxt onun qəlbindən uzaq düşmür.

İnsan ömrü boyu müxtəlif şəhərlərdə, müxtəlif ölkələrdə yaşaya bilər. Lakin elə bir məkan var ki, onun adı çəkilən kimi qəlbin ən həssas guşələri titrəyir. O məkan doğulduğun, babalarının iz saldığı, ailə xatirələrinin yaşadığı doğma yurddur. Torpaq insan üçün yalnız coğrafi ərazi deyil. O, yaddaşdır, tarixdir, kimlikdir, nəsilləri bir-birinə bağlayan mənəvi körpüdür.

Mənim üçün bu müqəddəs məkan Qərbi Azərbaycanın Qaraqoyunlu mahalının, keçmiş Krasnoselsk (Çəmbərək) rayonunun Gölkənd kəndidir. Bu kənd mənim ata-baba yurdum, ailəmin yaddaşı, mənəvi köklərimin bağlı olduğu müqəddəs ocaqdır. Mən o torpaqlarda yaşamamış olsam da, ailəmin danışdığı xatirələr, böyüklərimin yaddaşında yaşayan hadisələr və nəsildən-nəslə ötürülən yurd sevgisi Gölkəndi mənim üçün canlı bir xatirəyə çevirib.

Qərbi Azərbaycan xalqımızın çoxəsrlik tarixinin ayrılmaz hissəsidir. Göyçə, Zəngəzur, İrəvan, Dərələyəz, Vedibasar və Qaraqoyunlu mahalı əsrlər boyu Azərbaycan türklərinin yaşadığı, zəngin mədəniyyət yaratdığı qədim yurd yerləri olmuşdur. Bu torpaqlar yalnız yaşayış məskənləri deyil, xalqımızın mədəni irsinin, folklorunun, aşıq sənətinin, elm və maarif tarixinin formalaşdığı mühüm mərkəzlərdən biri kimi tanınıb.

Qaraqoyunlu mahalı öz füsunkar təbiəti, uca dağları, saf bulaqları, yaşıl yaylaqları və zəhmətkeş insanları ilə tanınıb. Burada insanlar torpağa bağlı yaşayır, adət-ənənələrini qoruyur, milli-mənəvi dəyərlərini nəsildən-nəslə ötürürdülər. Bu mahalın hər daşı, hər bulağı, hər yolu insan talelərinin, ailə tarixlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib.

Qaraqoyunlunun qədim kəndlərindən biri olan Gölkənd də özünəməxsus tarixi, insanları və həyat tərzi ilə seçilib. Bu kənd sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, ailələrin kök saldığı, ömür sürdüyü, sevinc və kədərin birlikdə yaşandığı doğma yurd olub. İnsan harada yaşamasından asılı olmayaraq, uşaqlıq xatirələrinin bağlı olduğu torpağı heç vaxt unutmur. Çünki yurd sevgisi zaman və məsafə tanımır.

Hər bir yurdun ən böyük sərvəti onun yetişdirdiyi insanlardır. Qaraqoyunlu mahalı da elmə, səhiyyəyə, təhsilə və ictimai həyata töhfə vermiş çoxsaylı ziyalılar yetişdirib. Onların həyat yolu zəhmətə, xalqa xidmətə və yüksək mənəvi dəyərlərə söykənib. Belə şəxsiyyətlər doğma yurdun adını yaşatmaqla yanaşı, gələcək nəsillərə də örnək olublar.

XX əsr Qərbi Azərbaycanda yaşayan azərbaycanlılar üçün ağır sınaqlar dövrü olub. 1948–1953-cü illərdə həyata keçirilən deportasiyalar və 1988-ci ildə azərbaycanlıların doğma torpaqlarından zorla çıxarılması nəticəsində, minlərlə ailə kimi, Gölkənd sakinləri də ata-baba yurdlarını tərk etməyə məcbur qalıblar. İnsanlar evlərini, bağlarını, məzarlarını, uşaqlıq xatirələrini geridə qoyaraq yurd həsrəti ilə yaşamağa başlayıblar.

Lakin yurd sevgisini heç bir qüvvə insanların qəlbindən silə bilməyib. Onlar özləri ilə birlikdə doğma elin adət-ənənələrini, danışıq tərzini, folklorunu, milli-mətbəxini, mənəvi dəyərlərini və ən əsası, yurd xatirələrini də yaşadıblar. Bu gün həmin xatirələr övladlara və nəvələrə ötürülərək milli yaddaşın bir hissəsinə çevrilib.

Azərbaycan dövləti Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması, tarixi irsin qorunması və milli yaddaşın yaşadılması istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyəti nəticəsində qədim yaşayış məntəqələri, toponimlər, tarixi abidələr və bu torpaqlardan olan insanların həyat yolu sistemli şəkildə araşdırılır, sənədləşdirilir və gələcək nəsillərə təqdim olunur.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev çıxışlarında dəfələrlə vurğulayıb ki, Qərbi Azərbaycan məsələsi tarixi həqiqətlərin öyrənilməsi, milli yaddaşın qorunması və mədəni irsin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə aparılan tədqiqatlar, nəşrlər və elmi əsərlər milli yaddaşımızın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Bu gün bizim əsas vəzifəmiz yalnız keçmişi xatırlamaq deyil, həmin tarixi sənədlərlə, elmi araşdırmalarla, ədəbi əsərlərlə və şəxsi xatirələrlə yaşatmaqdır. Çünki tarix yalnız kitablarda yazılan faktlardan ibarət deyil. Tarix həm də ailələrin yaddaşında yaşayan xatirələr, nənələrin danışdığı hekayələr, babaların qoruduğu şəkillər və heç vaxt unudulmayan yurd adlarıdır.

Gölkənd mənim üçün xəritədə qalan bir kənd deyil. O, ailəmin köküdür, ata-babalarımın izi, onların nəfəsi dəyən torpaqdır. O torpaq mənim şəxsiyyətimin, milli kimliyimin və mənəvi yaddaşımın ayrılmaz hissəsidir.

İnanıram ki, insan öz köklərini unutmadıqca, doğma yurdunun tarixini yaşatdıqca və onu gələcək nəsillərə ötürdükcə həmin yurd heç vaxt itib getməyəcək. Qaraqoyunlu mahalı da, Gölkənd kəndi də bu gün fiziki olaraq uzaqda olsa belə, xalqımızın yaddaşında, tarixində və qəlbində yaşayır. Çünki yurd sevgisi sərhəd tanımır, zamanla silinmir və nəsillər dəyişsə də, əbədi olaraq yaşayır.

Aytən Qarayeva